یکی از پرمصرف‌ترین محصولات مراقبتی و بهداشت فردی شامپوها هستند که علاوه بر شستشوی مو وظیفه نگهداری از آن را نیز به عهده دارند.

یکی از دغدغه‌های اکثر افراد مراقبت از موها و جلوگیری از آسیب‌های آن است که در اثر عوامل ژنتیکی، محیطی، استفاده از محصولات شیمیایی نامناسب و… بوجود می‌آیند.

ریزش مو، شوره، موخوره، موی رنگ شده و آسیب دیده، وزی، چربی بیش از حد و… از جمله مشکلاتی هستند که هرکس حداقل با یکی از آن‌ها مواجه می‌شود به دنبال حل این مشکل است.

خوشبختانه علم امروز برای رفع این عارضه‌ها روش‌های بسیاری را کشف و ابداع کرده و می‌توانیم با استفاده از محصولات تخصصی جهت درمان و مراقبت از موی خود اقدام نماییم.

در این مقاله قصد داریم به دنیای شامپوها، مواد تشکیل‌دهنده و انواع آن‌ها برویم.

مواد تشکیل‌دهنده‌ی شامپوها

تابحال به این موضوع فکر کرده‌اید که شامپوها از چه موادی ساخته می‌شوند؟

در ادامه به معرفی ترکیبات عمومی شامپوها می‌پردازیم تا دید بهتری نسبت به این شوینده مهم که چند بار در هفته از آن استفاده می‌کنیم بدست بیاوریم.

آب

 در ساخت شامپوها از آب به عنوان حلال استفاده می شود.

اگر تا بحال به ترکیبات شامپوها دقت کرده باشید مشاهده می‌کنید که معمولاً آب به عنوان اولین ترکیب در مواد تشکیل دهنده شامپو نوشته شده است و در مجموع انواع شوینده‌ها مثل شامپوها، صابون‌ها و امولسیون ها حاوی آب هستند.

به همین علت کیفیت آب مصرفی که برای ساخت یک محصول آرایشی بهداشتی استفاده می‌شود، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

جالب است بدانید حدود 60 تا 70 درصد از فرمولاسیون شامپو از آب دیونیزه شده تشکیل شده است.

سورفکتانت

مواد فعال کننده سطح (سورفکتانت) شوینده اصلی شامپوها هستند و پس از ترکیب با آب، کشش سطحی آب را کاهش می‌دهند و دارای یک سر قطبی (قابل حل در آب) و یک سر غیرقطبی (قابل حل در روغن) هستند.

در زمان استفاده از شامپو بخش غیرقطبی به سمت چربی و آلودگی مو و بخش قطبی درون آب قرار می‌گیرد و با تشکیل ساختاری به نام مایسل، آلودگی‌ها را از سطح مو جدا می‌کند.

انواع سولفکتانت

سه نوع سورفکتانت در شامپوها استفاده می‌شود:

–         یونی: با شویندگی و پاک کنندگی بالا

–         غیر یونی: با شویندگی ملایم

–         آمفوتریک: با شویندگی پایین و ایجاد کف بالا

سدیم لوریل سولفات (SLS) و سدیم لوریل اتر سولفات (SLES) و… از نوع سورفکتانت یونی هستند.

افزودنی‌های شامپو

علاوه بر آب و سورفکتانت به عنوان اجزای اصلی، شامپو به افزودنی‌های دیگری هم نیاز دارد که برخی از آن‌ها عمومی و برخی اختصاصی هستند.

مواد نگهدارنده برای جلوگیری از آلودگی میکروبی، نمک برای افزایش قوام شامپو، انواع اسانس‌های خوشبو کننده، شلاته کننده‌ها جهت کاهش سختی آب، تنظیم کننده  PH و مرطوب کننده‌ها جزء افزودنیهای عمومی هستند و در همه شامپوها این ترکیبات را مشاهده خواهیم کرد.

شلاته کننده‌ها

عوامل شلاته کننده معمولی شامل اتیلن دی آمین تترا استیک اسید (EDTA) و مشتقات آن، اتیدرونیک اسید و مشتقات آن، گالاکتاریک اسید، متاسیلیکات سدیم و مشتقات فسفات می‌باشد. ادتا دو سدیم و ادتا چهار سدیم دو شلاته کننده محبوب هستند که در صنعت محصولات مراقبت شخصی استفاده می‌شوند. این مواد فلزات آب را جذب کرده و در نهایت سختی آب را کاهش می‎‌دهند.

مرطوب کننده‌ها

با توجه به اینکه سلول‌های مو مرده هستند آبرسانی و حفظ رطوبت آن اهمیت بسیار زیادی دارد. بنابراین یکی از اجزای مهم دیگر، شامپو مرطوب کننده‌ها هستند که به دو دسته تقسیم می‌شوند:

–          هومکتانت‌ها که جاذب رطوبت هستند و مانع از تبخیر آب از سطح پوست و مو می‌شوند

–          امولینت‌ها که نقش نرم کنندگی دارند (مثل روغن‌ها و سیلیکون‌ها) و همچنین با ایجاد یک لایه مانع از خروج رطوبت از سطح مو و پوست می‌گردند.

مواد نگهدارنده

جهت جلوگیری از رشد باکتری‌ها و فاسد شدن شامپو از مواد نگهدارنده استفاده می‌گردد. از ایزوتیازولین‌ها و برخی موارد پارابن به عنوان نگهدارنده در شامپوها استفاده می‌شود.

تنظیم کننده PH

میزان PH مناسب برای پوست و مو باید در بازه 5 تا 7 باشد. بنابراین در ترکیبات شامپو اسیدهای آلی مثل اسید سیتریک و اسید لاکتیک برای کاهش PH و بازهای آلی مثل تری اتانول آمین برای افزایش آن به کار می‌رود.

انتخاب شامپوی مناسب

علاوه بر موارد ذکر شده به عنوان ترکیبات اصلی و عمومی افزودنی‌های دیگری جهت اختصاصی شدن هر شامپو به آن اضافه می‌گردد.
به عنوان مثال ترکیبات تخصصی برای شامپوی موهای خشک متفاوت از شامپوی موهای چرب است. همچنین انواع دیگر آن مثل ضدشوره چرب یا خشک، ضد ریزش، روزانه، رنگ شده و آسیب دیده و… باعث می‌شود ترکیبات تخصصی هر شامپو اهمیت ویژه‌ای داشته باشد و یکی از وجوه تمایز شامپوها کیفیت و دقت استفاده از همین ترکیبات در فرمولاسیون این محصول مصرفی مهم می‌باشد.
برای هر نوع مو و پوست سر، یک ترکیب تخصصی وجود دارد؛ بنابراین توصیه ‌می‌شود حتماً شامپوهای باکیفیت و مختص موی سر خود را مصرف کنید و در صورت امکان قبل از تهیه با مشاور یا پزشک متخصص مشورت نمایید.

موهای شما تاثیر بسیار زیادی در زیبایی چهره شما را دارند، پس برای زیبایی آن زمان صرف کنید.